Đầu tư thay thế, không còn là sự lựa chọn mà là điều bắt buộc?

Trong thời điểm thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh như hiện nay, thế cân bằng đầu tư đã hoàn toàn thay đổi. Ngày càng nhiều nhà đầu tư cảm thấy việc chỉ đầu tư vào cổ phiếu và trái phiếu của các công ty niêm yết là chưa đủ. Các sản phẩm đầu tư trước đây chỉ dành cho số ít như tiền điện tử, nguyên liệu, hàng xa xỉ, crowdfunding đang trở thành các lựa chọn phổ biến trong cuộc sống hàng ngày. Ở đây, chúng ta sẽ xem xét chính xác thế nào là đầu tư thay thế, những cơ hội và cạm bẫy tiềm ẩn, cũng như cách các nhà đầu tư thành công tiếp cận.

Lý do bùng nổ của đầu tư thay thế

Đầu tư thay thế đơn giản là đầu tư vào các loại tài sản ngoài phạm vi các sản phẩm tài chính truyền thống như cổ phiếu và trái phiếu.

Tại sao đột nhiên các nhà đầu tư bắt đầu chú ý đến đầu tư thay thế? Lý do rõ ràng. Thứ nhất, chính sách lãi suất thấp kéo dài khiến lợi nhuận từ các tài sản an toàn như tiền gửi tiết kiệm hoặc trái phiếu đã đến giới hạn. Thứ hai, lo ngại lạm phát ngày càng tăng đã làm nổi bật nhu cầu đa dạng hóa tài sản. Thứ ba, nhờ tiến bộ công nghệ, rào cản gia nhập đã giảm xuống, ai cũng có thể tiếp cận. Trong bối cảnh này, đầu tư thay thế được chú ý như một chiến lược vừa tìm kiếm lợi nhuận cao hơn, vừa phân tán rủi ro danh mục.

Các sản phẩm đầu tư thay thế đáng chú ý

Tiền điện tử: Tài sản tương lai biến động cao

Bitcoin và Ethereum dẫn đầu trong lĩnh vực tiền điện tử đã vượt ra khỏi phạm vi của số ít người đam mê. Các loại tiền điện tử có khối lượng giao dịch lớn có tính thanh khoản cao, mang lại nhiều cơ hội lợi nhuận ngắn hạn, đặc biệt Bitcoin còn được mệnh danh là “vàng kỹ thuật số” như một phương tiện lưu giữ tài sản dài hạn.

Tuy nhiên, không thể bỏ qua việc giá trị biến động phi lý thường xuyên xảy ra. Một số dự án gần như lừa đảo, và có thể mất sạch khoản đầu tư trong chớp mắt. Do đó, việc nghiên cứu kỹ lưỡng và thận trọng khi tham gia là bắt buộc.

Nguyên liệu: Vật bảo vệ chống lạm phát

Nguyên liệu như vàng, dầu thô, nông sản thường tăng giá cùng với lạm phát. Đây là lý do tại sao đầu tư nguyên liệu lại phổ biến trong thời kỳ lạm phát cao. Có thể giao dịch dễ dàng qua hợp đồng tương lai hoặc ETF, đồng thời có mối quan hệ thấp với thị trường chứng khoán, giúp ổn định danh mục.

Nhược điểm là thị trường dễ bị sụt giảm đột ngột do cung cầu, phản ứng nhạy cảm với các vấn đề toàn cầu. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng gần đây, tính biến động đặc biệt lớn.

Cổ phiếu công ty chưa niêm yết: Lợi nhuận cao, rủi ro lớn

Có sức hấp dẫn khi có thể mua cổ phiếu của các startup tiềm năng với giá rẻ từ sớm. Nếu thành công, lợi nhuận có thể gấp nhiều lần. Tuy nhiên, tính thanh khoản cực thấp so với cổ phiếu niêm yết, và để thực sự chuyển đổi thành tiền mặt, phải chờ đến khi công ty niêm yết. Nếu không thành công, khoản đầu tư có thể hoàn toàn mất sạch.

Tranh nghệ thuật và đồ sưu tầm: Yêu cầu chuyên môn cao

Đồng hồ hàng hiệu, đồ cổ, tranh quý, tiền xu hiếm, rượu vang vintage là các tài sản có thể sinh lợi từ hàng triệu đến hàng tỷ đồng. Tuy nhiên, việc phân biệt và định giá chúng đòi hỏi kiến thức chuyên sâu. Nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm có thể mua vào rồi giá trị giảm ngay sau đó.

Đầu tư theo phần: Tiếp cận dễ dàng nhưng cần cẩn trọng

Là phương pháp chia nhỏ các tài sản như bất động sản, tác phẩm nghệ thuật, bản quyền âm nhạc để đầu tư. Ưu điểm là dễ tiếp cận hơn, nhưng nhược điểm là phí cao và có thể phát sinh vấn đề về quyền sở hữu.

Crowdfunding: Đầu tư theo sở thích

Nhiều người góp vốn cùng nhau để sản xuất phim, phát triển sản phẩm mới, dự án game, v.v. Ngoài lợi nhuận, còn có cơ hội trải nghiệm sản phẩm hoặc dịch vụ trước khi ra thị trường. Tuy nhiên, rủi ro cao, và phải chờ đợi lâu để thu lợi.

Ưu và nhược điểm của đầu tư thay thế

Những lợi ích rõ ràng

Ổn định danh mục

Tài sản thay thế có mối quan hệ thấp với cổ phiếu và trái phiếu. Nghĩa là, dù thị trường chứng khoán giảm, vàng hoặc nguyên liệu vẫn có thể tăng giá. Điều này giúp quản lý tổng lợi nhuận đầu tư một cách ổn định hơn.

Tiềm năng lợi nhuận cao

Có thể hướng tới lợi nhuận cao mà các khoản gửi tiết kiệm hoặc cổ phiếu truyền thống khó đạt được. Đầu tư đúng cách vào cổ phiếu công ty chưa niêm yết hoặc tiền điện tử mới nổi có thể mang lại lợi nhuận gấp nhiều lần.

Cơ hội bắt kịp xu hướng

Những nhà đầu tư nhanh nhạy trong lĩnh vực tiền điện tử, NFT, metaverse đã thu về lợi nhuận đáng kể. Đầu tư vào các xu hướng công nghệ tương lai mang lại sức hấp dẫn lớn.

Những rủi ro không thể bỏ qua

Biến động cực cao

Tiền điện tử có thể biến động 20-30% trong ngày. Nguyên liệu cũng phản ứng mạnh với các tin tức. Trong môi trường này, cảm xúc dễ dẫn đến thua lỗ lớn.

Thanh khoản thấp

Muốn bán mà không có người mua thì không thể bán được. Đặc biệt, cổ phiếu công ty chưa niêm yết hoặc một số tài sản thay thế có thể mất nhiều năm để chuyển đổi thành tiền mặt.

Thiếu thông tin

Các công ty niêm yết công khai minh bạch qua các báo cáo, trong khi các công ty chưa niêm yết hoặc dự án mới thường thiếu thông tin rõ ràng. Tiếp cận mà không có kiến thức chuyên môn dễ dẫn đến rủi ro.

Phí cao và rào cản gia nhập

Phí của các hình thức như đầu tư theo phần hoặc crowdfunding không hề nhỏ, và một số loại đầu tư thay thế vẫn còn khó tiếp cận.

Chiến lược thành công trong đầu tư thay thế

Bước 1: Học kỹ trước khi bắt đầu

Trước khi đầu tư, cần dành ít nhất 3 tháng để nghiên cứu về tài sản đó. Nếu là tiền điện tử, phải hiểu về công nghệ blockchain, nguyên lý phát hành Bitcoin, khái niệm khai thác. Nếu là hàng hiệu, cần nắm rõ giá thị trường, cách phân biệt hàng giả, quy trình giao dịch.

Bước 2: Hiểu rõ tình hình tài chính và mức độ chấp nhận rủi ro của bản thân

Đầu tư thay thế không phù hợp với tất cả mọi người. Kiểm tra xem có đủ quỹ dự phòng khẩn cấp(3~6 tháng sinh hoạt) hay không, có nghĩa vụ tài chính với gia đình không. Cũng cần xác định tâm lý có thể chịu đựng mất mát hay không.

Bước 3: Bắt đầu từ quy mô nhỏ

Đầu tư ban đầu nên giới hạn dưới 5% danh mục. Học cách vận động của tài sản đó rồi dần dần tăng quy mô, đảm bảo an toàn.

Bước 4: Chọn nền tảng uy tín

So sánh kỹ độ tin cậy của nền tảng giao dịch, phí, tiện ích rút tiền, dịch vụ khách hàng. Không nên phụ thuộc vào một nền tảng duy nhất, phân bổ tài sản qua 2-3 nền tảng là cách an toàn.

Bước 5: Thực hiện đa dạng hóa thực sự

Không nên chỉ dựa vào đầu tư thay thế để xây dựng toàn bộ tài sản. Cân đối hợp lý là cổ phiếu 40%, trái phiếu 30%, nguyên liệu/tiền điện tử 20%, tiền mặt 10%. Cần sở hữu các tài sản có mối quan hệ thấp để phân tán rủi ro.

Chiến lược tâm lý: Tâm thế là một nửa thành công

( Giữ tầm nhìn dài hạn

Đặc biệt với các khoản đầu tư vào công ty chưa niêm yết, cần nhìn xa 5-10 năm. Không nên sốt ruột khi thấy giá biến động hàng ngày.

) Giữ bình tĩnh

Không nên bán tất cả khi tiền điện tử giảm 30% trong ngày. Chỉ hành động khi đạt mức cắt lỗ hoặc chốt lời đã định trước. Có thể đặt lệnh cắt lỗ và chốt lời từ trước.

Không bị ảnh hưởng bởi thành công của người khác

Không nên nghe theo lời đồn “NFT kiếm được bao nhiêu tiền gần đây” rồi làm theo không suy nghĩ. Phân tích khách quan và lý trí là nền tảng.

Học hỏi liên tục và điều chỉnh kế hoạch

Sau khi đầu tư, vẫn phải tiếp tục học hỏi. Khi thị trường thay đổi, cần điều chỉnh chiến lược. Sự cứng nhắc không có lý do sẽ dẫn đến thua lỗ.

Tập trung giảm thiểu thua lỗ

Mục tiêu là lợi nhuận lớn, nhưng trước tiên phải quản lý rủi ro. Luôn tự hỏi “Tài sản này giảm 50% có thể chịu đựng được không?”

Kết luận: Lựa chọn của nhà đầu tư thông thái

Đầu tư thay thế không còn là vấn đề lựa chọn nữa. Trong thời đại lãi suất thấp kéo dài và lạm phát trở thành thực tế, để quản lý tài sản đúng cách, hiểu biết và kinh nghiệm về đầu tư thay thế là điều bắt buộc.

Tuy nhiên, bên cạnh lợi nhuận cao luôn đi kèm rủi ro lớn. Nhà đầu tư sáng suốt không vội vàng nhảy vào các tài sản mới mà chưa nghiên cứu kỹ, đánh giá khách quan tình hình tài chính và mức độ chấp nhận rủi ro của bản thân, rồi tiến hành theo chiến lược có hệ thống, từng bước một.

Đầu tư thay thế chỉ thực sự phát huy giá trị khi kết hợp giữ gìn tài sản tích lũy và mở rộng chúng một cách cân đối.